Chương 48: Xây dựng học đường

Từ lúc Hướng Lão Tam thi đỗ đồng sinh đến nay, người trong thôn thấy hắn, dẫu chẳng đến mức phải nịnh nọt, nhưng ít nhất cái sự tôn trọng dành cho một kẻ đọc sách vẫn luôn có. Nào ngờ bây giờ lại bị người ta dùng ánh mắt khinh miệt mà nhìn, bị cười nhạo như một con chó.

Hắn mặt đỏ tía tai nói: "Sỉ nhục người đọc sách, đây chính là đi ngược lại lời dạy của thánh hiền, các người -- thật sự quá đáng lắm rồi!"

Có người dân châm chọc: "Hướng Lão Tam, đã vậy thì ông đọc nhiều sách thánh hiền, ông nói cho chúng tôi nghe xem, thánh hiền có dạy rằng, trong nhà có ân quân phải đi lính, chỉ cần tráo đổi để con nhà khác đi thay là được sao? Thánh hiền có dạy rằng, cha không muốn đi lính thì tự hủy hoại thân thể, vì dù sao còn có con trai chống đỡ thay?"

Hướng Lão Tam nghiến răng đáp: "Ta đã nói rồi, cái chân này là ta ngã gãy, không phải tự hại bản thân, còn chuyện tráo đổi trẻ con lúc đó ta còn chưa sinh ra, thì liên quan gì đến ta!"

Có người lập tức phản bác: "Sao lại không liên quan, bạc mà Đại Căn đi lính kiếm được đều bị ông đem ra thành phố phung phí sạch rồi, thế còn không liên quan à?"

"Học hành vốn dĩ tốn bạc, sao có thể gọi là phung phí, hơn nữa, tri huyện cũng đã xử rồi, ruộng tốt nhất trong nhà giờ đều thuộc về hắn, các người còn muốn thế nào nữa?"

"Miệng lưỡi đúng là cứng, chỉ ba câu đã muốn phủi sạch mình. Ta hỏi ngươi, Đại Ngưu mới mười ba tuổi đã bị đẩy vào doanh trại đi lính, chẳng phải là chủ ý của ngươi sao? Nghe nói tiểu lại trong nha môn đổi tuổi trên hộ tịch chỉ lấy năm lượng bạc, vốn dĩ mười lượng bạc tiền tuất của ta, ngươi lấy một nửa đi lo lót, còn một nửa bỏ vào túi riêng, chuyện này chẳng lẽ ngươi cũng quên sạch rồi?" Đại Căn không biết từ lúc nào đã đi tới, giọng nói trầm thấp âm u.

Nghe lời này, mặt Hướng Lão Tam lập tức trắng bệch, môi run rẩy mấy lần, cuối cùng lại chẳng thốt được lời nào.

Thể diện đã chẳng giữ nổi, ở lại thêm chỉ càng mất mặt, trước mắt Đại Căn lại nhìn hắn bằng ánh mắt khinh miệt, hoàn toàn không còn bộ dạng thật thà dễ bắt nạt trước kia nữa. Đôi mắt trợn trừng như chuông đồng kia nhìn tới khiến người ta phát sợ, Hướng Lão Tam không dám đối chọi, lẳng lặng chống gậy quay về hướng nhà mình.

Chỉ là vừa bước ra khỏi sân phơi, hắn lại quay đầu quát: "Hà Hoa, Đào Hoa, còn không mau về nhà, đứng đây làm gì."

Hai chị em Hà Hoa nghe cha gọi, miễn cưỡng bước ra khỏi đám đông.

Hướng Lão Tam thấy hai người theo sau, liền thấp giọng mắng: "Ai cho các ngươi cãi vã với người ta, suốt ngày không biết giữ mồm miệng, lần sau đừng có tới nữa."

Nếu không phải hai đứa con gái này cãi nhau với Nhị Ngưu và Hạnh Hoa, thì chuyện gãy chân đã chẳng bị lôi ra, cho dù dân làng có nghi ngờ thế nào, cũng không dám ngang nhiên nói toạc ra, bản thân hắn cũng đã chẳng chịu nhục nhã như tối nay.

Hai cô gái bị cha trách mắng, không dám ngẩng đầu, cúi mặt im lặng đi theo phía sau.

Thấy người nhà họ Hướng rời đi, dân làng cũng chẳng bận tâm, tiếp tục chuyện trò của mình.

Đại Căn nghĩ tới lúc nãy Hướng Đào Hoa châm chọc bọn trẻ, lại thêm mấy năm nay nhà họ Hướng luôn tung tin Đại Ngưu, Nhị Ngưu chẳng học hành được gì, trong lòng càng uất ức, bèn quay sang nói với thôn chính: "Tam bá, chuyện bọn nhỏ đi học, vẫn phải nghĩ cách thôi."

Thôn chính thở dài: "Ta nào có phải không nghĩ cách, chỉ là trong làng biết chữ cũng chỉ có mấy người, một thì không muốn dạy, một thì không thể dạy, vậy còn biết làm sao đây, ai..."

Đang lúc đó, Lê Hoa bỗng nhiên mở miệng: "Tam gia, trong làng không có ai dạy thì chúng ta có thể mời người ngoài, chỉ cần mọi người chịu góp học phí, ta nghĩ ắt sẽ có người bằng lòng đến."

Bây giờ Lê Hoa đã chẳng còn là Lê Hoa của ngày trước nữa, cứu người dẫn sói, lại kết giao được với một nhà chủ hiển hách, dân làng nghe nàng mở miệng nói chuyện, cũng đều vểnh tai lên lắng nghe.

Thôn chính lắc đầu: "Chỗ chúng ta nghèo kiết xác, từ đường lại cũ nát, hễ nghe nói phải dạy học trong từ đường, người ta đều không chịu đến."

Lê Hoa nói: "Tam gia, hãy dựng một ngôi học đường đi, tổ ấm đã xây nên rồi, tự nhiên sẽ có phượng hoàng bay đến ở."

Mọi người vừa nghe thì đều ngẩn ra, con bé Lê Hoa này, ngay một chữ lớn cũng chẳng biết, vậy mà cũng có thể nói ra được lý lẽ thâm sâu đến thế.

"Thầy dạy học cũng phải sống, cũng phải nuôi gia đình, có một ngôi học đường tươm tất, lại thêm một cái sân nhỏ để ở, tự nhiên sẽ có người chịu đến."

Lời Lê Hoa vừa dứt, lập tức có mấy giọng nói phụ họa hưởng ứng.

Đổng Vân ngồi giữa đám phụ nhân, lắng nghe giọng nói chẳng tính là thanh thoát của cô bé, không nhịn được quay đầu nhìn sang, lọt vào tầm mắt là bóng dáng cao gầy đang quay lưng về phía mình.

Thôn chính nghe xong trong lòng động ý, nhưng trên mặt vẫn đầy vẻ ưu sầu nói: "Nói thì dễ, nhưng xây một căn nhà, dựng một cái sân cũng tốn không ít tiền, người trong làng ai nấy đều khó khăn, ai có thể bỏ ra số tiền này."

Lập tức có người nói: "Nhà họ Lưu là phú hộ, để nhà họ Lưu góp nhiều một chút."

"Bên đại hộ Lưu thì đã mời thầy riêng cho con mình, người ta đâu có lý gì phải góp cùng với chúng ta."

"Đại Căn chẳng phải là con nhà họ Lưu sao, để Đại Căn đi tìm lão gia Lưu bàn bạc một chút đi, xây học đường là việc tích đức, mười mấy lượng bạc đối với nhà họ Lưu cũng chẳng phải chuyện gì to tát."

Những người khác nghe vậy đều quay đầu nhìn về phía Đại Căn.

Đại Căn lắc đầu từ chối: "Hồi đó đã nói rõ rồi, ai nấy sống riêng, chuyện này ta không thể mở miệng."

"Đây là chuyện tốt cho cả làng, với ngươi cũng là một việc tích đức, lại đâu phải bắt ngươi tự bỏ tiền ra --"

Trương Tam gia lập tức cắt lời: "Chuyện của Đại Căn và nhà họ Lưu khi xưa đã nói rành rẽ rồi, bất kể vì lý do gì, Đại Căn cũng không thể đi mở miệng, các người nếu thấy mình có thể thuyết phục được lão gia Lưu thì tự đi, đừng kéo tên Đại Căn vào."

Đại Căn thở phào một hơi, nhưng người vừa lên tiếng lại không nhịn được lẩm bẩm: "Chúng ta với nhà họ Lưu chẳng thân thích gì, ai thèm nghe lời chúng ta chứ..."

Lê Hoa nghe không nổi nữa, nói: "Xây nhà cũng đâu nhất định phải có bạc, tường thì đất và đá sẵn có, xà ngang với bàn ghế có thể lên núi đốn gỗ về mà làm, mái tranh trên núi cũng có, chỉ cần bó chặt, làm gọn gàng đẹp đẽ, cũng chẳng kém nhà ngói đâu!"

Trương Lão Ngũ đối với Lê Hoa luôn có một sự khâm phục khó hiểu, thấy nàng lên tiếng liền lập tức đứng ra tỏ thái độ: "Con trai nhà ta mới hai tuổi, thêm hai năm nữa cũng có thể khai tâm học chữ, ta ủng hộ xây học đường, chỉ cần không vướng mùa vụ, ta đều có thể góp sức dựng nhà."

Mọi người nghe vậy, liền xôn xao bàn tán.

Đại Căn tất nhiên là ủng hộ con gái, tỏ ý nhà mình cũng có thể góp người.

Có vài người im lặng, vốn dĩ chẳng định cho con đi học chữ, dù sao đời đời kiếp kiếp cũng vẫn sống thế thôi.

Nhưng vẫn có một bộ phận lớn đồng tình, vì nếu chỉ cần góp sức chứ không phải bỏ bạc, thì trong nhà cử một người ra làm việc cũng không phải không được.

Thôn chính thấy vậy, trong lòng cuối cùng cũng đã có chủ, đứng dậy nói: "Đã vậy thì đợi nông vụ qua đi, ta sẽ đi từng nhà một mà thống kê, xem có bao nhiêu người ủng hộ xây học đường, đến lúc đó chúng ta sẽ quyết định có xây hay không, và xây thế nào. Nhưng lời xấu ta cũng nói trước, nay dựng nhà mà không chịu góp sức, sau này con cái các ngươi muốn đi học, thì đến lúc đó nộp không chỉ là học phí nhập môn, mà còn phải trả cả chi phí dựng học đường."

Mọi người nghe xong, không nhịn được thì thầm bàn tán.

Dù sao nhà nào chẳng có con, cho dù là kẻ độc thân, ai biết được năm sau có khi lại cưới được vợ. Bây giờ xây nhà chỉ cần bỏ chút sức là xong, nhưng nếu không bỏ tiền cũng chẳng bỏ sức, đến lúc thật sự muốn cho con đi học chữ thì còn phải nộp thêm phí xây dựng, lúc đó chẳng phải đau đến xót ruột sao.

Thế là có người đứng ra nói: "Tam gia, vậy thì làm theo lời ông nói đi, dù sao đến lúc đó chỉ cần ra sức, miễn không phải mùa vụ, nhà ta nhất định có thể cử một người."

Những người khác cũng hùa theo.

Thôn chính gật đầu, giữa mày vốn nhíu thành chữ xuyên cũng giãn ra đôi chút, nói: "Được, nếu trong thôn quá nửa số hộ đồng ý xây, vậy thì chúng ta sẽ xây. Nhà ta sẽ góp người, cũng góp bạc, chỉ là nhà ta gốc gác nghèo, ai cũng biết, nhiều nhất cũng chỉ có thể góp hai lượng thôi."

Miệng nói nhiều nhất chỉ hai lượng, nhưng trong mắt lộ ra vẻ đắc ý không che giấu được, rốt cuộc thì nhà nào có thể bỏ ra nhiều bạc đến vậy chứ.

Nghe thôn chính ra mặt quyên tiền trước, nỗi do dự ban đầu trong lòng mọi người liền biến mất, tinh thần hăng hái hẳn lên. Rất nhanh có người bắt đầu báo số, có kẻ nói sẽ góp ba tiền, năm tiền, không khí lập tức bùng lên.

Dù những người không góp được bạc cũng nói nhà mình sẽ góp người, một hai người đều có thể cử ra.

Đại Căn quay đầu nhìn về phía Hùng thị, thấy nàng khẽ gật đầu. Hắn vừa quay đầu lại thì chạm ngay vào đôi mắt sáng rực của con gái.

Lê Hoa đưa hai ngón tay về phía cha.

Trong nhà hiện tại quả thật chỉ còn hai lượng bạc, tuy rằng Lê Hoa đến tiêu cục tập luyện một tháng có thể kiếm được hai lượng, nhưng bây giờ người còn chưa đi, ai biết sau này thế nào, đâu thể lấy tiền tương lai ra mà hứa được.

Hơn nữa nhà bọn họ vừa mới dựng nhà gạch ngói, bỏ ra quá nhiều cũng dễ khiến người khác đỏ mắt.

Thêm một điều nữa, thôn chính góp hai lượng, nếu họ bỏ nhiều hơn cũng chẳng khác nào làm ông ta mất mặt.

Nhưng góp quá ít thì sau này vật liệu không đủ, tuy rằng xây nhà tranh cũng được, nhưng thử hỏi có mấy tiên sinh chịu ở trong nhà tranh dạy học, đến lúc đó thôn chính lại phải lo lắng.

Đại Căn hiểu ý, bèn lớn tiếng nói: "Đợi nông vụ xong ta sẽ vào thành tìm việc làm, gom cùng tiền công của Lê Hoa, nhà ta góp hai lượng."

Lời vừa dứt, đám đông liền sôi sục hẳn lên.

Trương Lão Ngũ chen tới, vỗ mạnh vào vai Đại Căn, phấn khích nói: "Được lắm Đại Căn, hay, ngươi thật hay."

Đại Căn nghiến răng nói: "Năm đó nhà họ Hướng cứ mở miệng lại bảo hai đứa con trai của ta chẳng có mệnh đọc sách, ta đây Đại Căn không tin cái số ấy, học đường này cho dù mọi người không dựng, cha con ta cũng sẽ tự mình trộn bùn, cắt cỏ mà dựng cho bằng được."

Những người vốn im lặng lập tức được khích lệ, nhao nhao hô lên: "Còn chúng ta, còn chúng ta nữa --"

Thôn chính nhìn cảnh tượng ấy, trong lòng cũng không kìm được dâng trào, ngay cả chút khó chịu vì Đại Căn cũng góp hai lượng giống mình cũng tan biến.

Bỏ qua chuyện sĩ diện, ai làm thôn chính lại chẳng mong dân làng góp được nhiều thêm một chút.

"Giỏi lắm, giỏi lắm, thôn Đại Liễu chúng ta đều là những người giỏi cả, sau này con trẻ chắc chắn sẽ có ngày biết chữ."

Đổng Vân ngồi yên lặng trong đám đông, nhìn nhóm người đang hò reo trước mặt, trong lòng có chút xúc động. Cái nghèo về vật chất không có nghĩa trong tâm hồn cũng cằn cỗi. Trên cao kia người ta vì lợi ích tối thượng mà tranh đấu đến ngươi chết ta sống, còn trên mảnh đất nghèo nàn này, vẫn có những người giữ trong lòng hy vọng, vun xới mầm non.

Tất nhiên, ý chí và tinh thần đoàn kết vừa bùng nổ trước mắt đều nhờ vào một sự dẫn dắt tốt. Người đề xuất dựng học đường, dẫn chim phượng đến làm tổ tối nay, chính là cô gái ngốc nghếch trong mắt dân làng.

Lê Hoa, đúng là một cô gái tốt.

Chỉ tiếc, một báu vật mà mình khó khăn lắm mới phát hiện ra, nay ánh sáng của nàng đã bắt đầu bị người khác trông thấy.

"Con bé Lê Hoa này, nếu không phải nó nói chuyện xây học đường, sợ rằng việc này chẳng biết còn bị gác đến khi nào."

"Trước kia thấy nó cũng chẳng nổi bật gì, giờ thì cao ráo thon gọn, càng nhìn càng thấy xinh."

"Trước đó nhà họ Hướng không cho ăn uống đàng hoàng, giờ đã tách ra rồi, chị Hùng lại hết lòng nấu món ngon cho, mấy chị em nhà nó ai nấy đều trông cường tráng hơn, ngay cả mặt Hạnh Hoa cũng đầy đặn ra."

"Con bé này hình như cũng không còn nhỏ nữa, có phải nên bàn chuyện hôn sự rồi không."

"Đã mười sáu rồi, sớm nên bàn rồi. Trước kia chê nó ngốc, giờ lanh lợi biết bao."

"Vợ chồng Đại Căn thương nó lắm, cả nhà ai cũng giỏi giang, vừa rồi còn nói xây học đường sẽ góp hai lượng bạc, xem ra cũng chẳng thiếu tiền. Nếu Lê Hoa gả đi, chắc chắn sính lễ sẽ không ít."

"Chuyện sính lễ thì tính sau, nhưng nhà bà dì họ tôi có một đứa, năm nay cũng vừa mười bảy, lại biết làm việc, tôi thấy nếu ghép với Lê Hoa thì cũng hợp lắm."

"Con thứ hai nhà chị cả tôi cũng là một mầm tốt-"

"Tôi thấy bà lão Tần khá vừa ý Lê Hoa, chẳng phải định nói gả cho Đại Bảo nhà họ Tần đó sao?"

"Tuy nhà họ Tần cũng trắng tay nghèo kiết xác, nhưng ai bảo bà lão Tần trước giờ luôn giúp đỡ chị Hùng, hai nhà thành thông gia cũng chưa chắc là không thể."

Lúc này có người ghé lại, khẽ hỏi Đổng Vân: "Chị Dâu Đại Hữu, chị bình thường hay qua lại với nhà Đại Căn, họ có nói gì về chuyện này không?"

Đổng Vân mím môi, nghĩ một chút rồi nói: "Bác gái Hùng chưa từng nói với tôi những chuyện đó đâu."

Người phụ nữ kia tiếc nuối ngồi trở lại.

Đổng Vân ngẩng đầu nhìn Lê Hoa trong đám đông, rõ ràng một nhóm người đứng cùng nhau, nhưng cô ấy lại là người nổi bật nhất, như thể ánh trăng chỉ chiếu rọi lên mình cô.

Trong đầu không khỏi thoáng qua chuyện mấy ngày trước mình hỏi cô về việc lấy chồng, khi đó cô vẫn nhẹ nhàng gió thoảng, nhưng nay nghe người khác nhắc tới, trong lòng lại thấy lẩn thẩn khó chịu.

Suy cho cùng, vẫn là quá cô quạnh, bao năm nay không có ai để chuyện trò, chỉ có con bé này dám lại gần mình.

Là một con chó còn nuôi được tình cảm, huống chi lại là một cô bé vừa ngốc nghếch vừa tháo vát như thế.

Đổng Vân nghĩ vậy.

Lúc quay về, ba cha con nhà Đại Căn đi phía trước, mấy người Hùng thị và Đổng Vân đi phía sau. Đến gần sân nhà họ Tằng, Hùng thị dặn dò: "Lê Hoa, trời tối quá rồi, con đưa mẹ Phù Bảo về nhé."

Con gái có năng lực, bà Hùng đã vô tình xếp cô vào danh sách đáng tin cậy. Bà bảo cô đưa Đổng Vân về, cứ như đó là việc hết sức bình thường.

Đổng Vân vốn muốn từ chối, dù sao đoạn đường ngắn như vậy mình vẫn đi được, nhưng cả buổi tối nay chưa có cơ hội ở riêng với Lê Hoa, trong lòng mơ hồ như còn có điều gì muốn nói với nàng, dù lúc này chính mình cũng chẳng rõ muốn nói gì, thế là không từ chối nữa, chỉ khẽ cười đáp: "Cảm ơn thím Tú Phương lúc nào cũng quan tâm ta như vậy."

Hùng thị liền trách: "Đâu phải người ngoài, cảm ơn cái gì mà cảm ơn. Con bé này sức lực dồi dào, để nó đi thêm mấy bước thì có sao."

Vốn dĩ Lê Hoa cũng định tiễn các nàng, nay mẫu thân mở miệng trước, ngược lại khiến nàng thở phào. Nhưng nghĩ đến chuyện phải ở riêng với Đổng Vân, cõi lòng vốn đã bình tĩnh dần trong suốt buổi tối, bỗng chốc lại trở nên rối loạn.

Nàng khẽ ừ một tiếng, cõng Phù Bảo đã lim dim buồn ngủ đi trước. Trên đường yên tĩnh hiếm có, hai người đều chẳng mở miệng.

Đến tận khi vào sân, Đổng Vân mới bế Phù Bảo xuống, bước chân khựng lại, rồi nói: "Ngươi mấy hôm nay không qua, chẳng lẽ về sau cũng không muốn để ý đến ta nữa sao?"

Tim Lê Hoa giật thót, rốt cuộc vẫn phải đối mặt với vấn đề này. Nhưng trong lời nói của đối phương rõ ràng không có chất vấn, cũng chẳng hề gay gắt, trái lại còn ẩn chút ủy khuất. Lòng nàng mềm nhũn, làm gì còn giữ được sự giận dỗi nào, vội vàng nói: "Sao có thể không để ý đến chị, chỉ là mấy ngày nay đến kỳ, người thấy không thoải mái, lại thêm gặt lúa mệt, nên buổi tối không có rảnh qua thôi."

Đổng Vân vốn tin Lê Hoa, bởi nàng chưa từng dối gạt mình. Thiếu nữ bấy lâu ngốc nghếch nay lại khẩn trương giải thích, khiến nỗi buồn bực khó hiểu trong lòng nàng được xoa dịu.

Khóe môi cuối cùng cũng bất giác khẽ cong lên, nói: "Trời cũng muộn rồi, mau về đi."

Lê Hoa chăm chú nhìn nàng, khẽ ừ một tiếng, rồi mới lưu luyến rời sân.