Chương 72: Bánh Quảng Hàn

Chân Chân nói: "Ta muốn mời Lý Thực thủ cùng Thượng Thực cục dâng sớ lên Quan gia, những hôm có triều hội, Ngự trù sẽ làm điểm tâm sáng đưa đến Đãi Lậu Viện, cung cấp cho các triều sĩ dùng, Thượng Thực cục có thể hỗ trợ, việc nấu nướng, vận chuyển thức ăn đều có thể giúp một tay."

Lý Đại Hồng giật mình: "Triều sĩ đông như vậy, nói thì dễ lắm!"

Vấn đề của ông ta Chân Chân đã sớm cân nhắc, lúc này ung dung đáp: "Đãi Lậu Viện không tiện nổi lửa, điểm tâm sáng tạm định là các loại bánh trái, ăn kèm với canh nấu sẵn từ Ngự trù. Những món này có thể chế biến số lượng lớn, Ngự trù có hơn bốn trăm người, hoàn toàn có thể đáp ứng nhu cầu của các triều sĩ."

Thấy Lý Đại Hồng cau mày không nói, Chân Chân lại tiếp lời: "Ta đã đề nghị với Bùi Thượng thực, bà ấy cũng thấy việc này nếu thực hiện, người hưởng lợi rất nhiều, đặc biệt là những quan lại trẻ tuổi trong nhà không đủ người lo liệu từng bữa ăn... Nghe nói, những năm nay Lý Thực thủ mời danh sư dốc lòng bồi dưỡng, nay lệnh lang viết chữ rất đẹp, đã vào Thư viện làm chức Chỉ hầu, chắc cũng thường xuyên tham gia đại triều hội nhỉ? Chỉ là Lý Thực thủ quanh năm làm việc trong Ngự trù, không biết lệnh lang đã ăn được mấy lần bữa sáng do chính tay cha mình nấu?"

Lý Đại Hồng thở dài sườn sượt: "Đã làm cái nghề hầu hạ thiên gia này, mười bữa nửa tháng ta mới được về nhà một chuyến, về nhà lại càng ít khi nấu nướng. Nó lớn đến hơn hai mươi tuổi đầu, tính ra chưa ăn được mấy lần cơm ta nấu."

"Bởi vậy, nếu có thể mượn cơ hội này để lệnh lang nếm được món ăn do cha nấu, đối với huynh ấy cũng là một niềm an ủi." Chân Chân nói, "Huống hồ, thương con mình rồi thương lây con người, Lý Thực thủ đem tấm lòng yêu con biến thành trù nghệ, dụng tâm nấu bữa sáng, khiến cho tất cả quan lại xuất thân hàn vi đều được hưởng lợi, âu cũng là công đức vô lượng."

Lý Đại Hồng về suy nghĩ một hồi, lại bàn bạc với các quản sự liên quan của Ngự trù và Ngự Thiện sở, nhận được sự tán đồng của nhiều quản sự có con cháu là triều sĩ hoặc người đọc sách. Họ cảm thấy việc này tuy có vất vả thêm chút đỉnh, nhưng quả thực mang lại lợi ích cho đông đảo triều sĩ, là một việc đại thiện.

Thế là Ngự trù và Thượng Thực cục liên danh dâng sớ lên Hoàng đế, đưa ra đề nghị này. Hoàng đế cũng thấy khả thi, lệnh cho các quan hữu tư thảo luận. Tam Ti (cơ quan quản lý tài chính) cho rằng chi phí này nằm trong phạm vi chấp nhận được, giải quyết một phần nỗi lo sau lưng cho các triều sĩ, giúp quan lại chuyên tâm việc nước hơn, mà chút ân huệ nhỏ này cũng sẽ ngấm ngầm gia tăng lòng quy thuận của họ đối với triều đình, có thể thực hiện. Các quan Đài Cán (ngự sử) cũng tán đồng nhiều, không có mấy ý kiến phản đối, nhưng chẳng ngờ, người phản đối kịch liệt nhất lại là thầy của Hoàng đế, Tham tri Chính sự Thẩm Hãn.

Trên triều đường, Thẩm Hãn vung tay trước mặt Hoàng đế, giọng đầy phẫn nộ: "Canh tư phương Đông chưa rạng, giọt ngọc đồng hồ lậu còn rơi, Tể chấp và quần thần đã nườm nượp xách lồng đèn đến, tụ tập ngoài cổng cung tạo thành cảnh tượng huy hoàng vô cùng tráng lệ. Cổng thành rực rỡ, hiển lộ uy nghi thiên gia, bách tính nhìn vào, không ai là không bái phục. Mà trước khi cổng cung mở, Tể chấp ngồi trong Đãi Lậu Viện, hoặc tĩnh tâm suy nghĩ đại kế tiến cử người hiền, bài trừ gian nịnh, an định thiên hạ, hoặc cùng đồng liêu trao đổi quốc sự, đợi buổi chầu sớm tâu lên Thiên tử. Người ở Đãi Lậu, tâm hệ cần chính, đây cũng là sơ tâm của triều đình khi noi theo chế độ cũ tiền triều, thiết lập Đãi Lậu Viện ngoài cửa Hoàng thành để bá quan tập hợp buổi sớm, chờ đợi triều bái. Có thể thấy Đãi Lậu Viện cũng giống như nơi Bệ hạ làm việc, là chốn cực kỳ trang nghiêm túc mục. Nếu bày biện bánh trái canh nước cho người ta ăn uống ở đây, tiếng người ồn ào, rác rưởi đầy đất, quần thần lập tức mất đi vẻ trang trọng, mà Đãi Lậu Viện cũng chẳng còn thanh tịnh, thực sự là mất hết thể thống!"

Hoàng đế nhìn quanh quần thần: "Về lời Thẩm Tham chính, các khanh có cao kiến gì không?"

Quần thần đa số mắt nhìn mũi mũi nhìn tim, im lặng không nói. Một lát sau, Kỷ Cảnh Lan bước ra khỏi hàng, cúi người thưa với Hoàng đế: "Lời Thẩm Tham chính rất có lý. Tuy nhiên, thần trộm nghĩ, sơ tâm của tổ tông khi lập Đãi Lậu Viện, ngoài những điều Thẩm Tham chính đã nói, còn có ý thương xót quần thần dậy sớm, nên ban cho nơi này để họ tạm tránh gió rét, nghỉ ngơi đôi chút. Việc này rất mực hiển lộ lòng nhân từ của Thiên tử, thần mỗi khi nhớ đến đều cảm kích rơi lệ. Nay Bệ hạ có ý ban thức ăn cho triều sĩ ở Đãi Lậu Viện, là nối tiếp tấm lòng yêu thương bề ta của tổ tông, để quần thần vừa không lo nóng lạnh, lại có niềm vui no bụng, thực là một việc tốt đẹp vô cùng. Vì vậy, thần cho rằng việc này khả thi. Triều sĩ đều là người đọc sách, ăn uống trong Đãi Lậu Viện thiết nghĩ sẽ không ồn ào như tửu lầu bên ngoài. Còn về vụn thức ăn, chỉ cần phái người quét dọn thường xuyên, trong viện ắt sẽ giữ được sạch sẽ."

Hoàng đế vuốt râu, mỉm cười gật đầu, rõ ràng rất tán thành cách nói của Kỷ Cảnh Lan.

Thẩm Hãn thấy vậy càng thêm bất mãn, trừng mắt nhìn Kỷ Cảnh Lan, nói: "Rác rưởi có thể quét dọn bất cứ lúc nào, thế còn mùi thức ăn tỏa ra thì sao? Nếu ai cũng như Kỷ Học sĩ thích ăn hành hẹ, để Đãi Lậu Viện cả ngày nồng nặc mùi tanh hôi, nơi chờ đợi triều bái mà ngỡ như nhà bếp, còn đâu sự trang nghiêm đáng nói?"

Trên triều đường lập tức nổi lên những tiếng cười khúc khích cố kìm nét không được phát ra. Kỷ Cảnh Lan xấu hổ đỏ bừng mặt, trừng mắt nhìn Thẩm Hãn, lắp bắp: "Ông, ông... Thật là vô lý!"

"Được rồi, việc này hôm nay bàn đến đây thôi." Hoàng đế kịp thời giải vây cho Kỷ Cảnh Lan, tuyên bố, "Đã đa số các khanh đều tán thành, Trẫm lệnh cho Ngự trù và Thượng Thực cục chuẩn bị việc này, thực hiện thử vài ngày ở Đãi Lậu Viện trước. Nếu triều sĩ thấy ổn thì tiếp tục duy trì; nếu như lời Thẩm Tham chính nói, tệ hại rõ ràng, thì bãi bỏ kịp thời cũng chưa muộn."

Cuộc tranh luận trên triều đường truyền đến Thượng Thực cục, sự chú ý của các nữ quan không tránh khỏi có chút lệch lạc, đa phần đều cười chuyện Kỷ Cảnh Lan thích ăn hành hẹ, chỉ có Bùi Thượng thực vẫn như mọi khi khinh khỉnh Thẩm Hãn: "Cái lão già ngoan cố ấy, quên mất cái cảnh mình hồi trẻ tay trái cầm cái bánh nướng mua ven đường, tay phải ghìm con ngựa vừa già vừa gầy, vừa nhai bánh vừa vội vàng đi chầu rồi sao?"

Câu này khiến đám nữ quan cười ồ lên. Chân Chân cũng cười theo, bỗng nhớ ra, Bùi Thượng thực bình thường cẩn trọng lời nói việc làm, tuyệt đối không tùy tiện đ.á.n.h giá quan lại triều đình, duy chỉ với Thẩm Tham chính là không hề khách khí, lần nào phê bình lời lẽ cũng rất sắc bén, xem ra có vẻ như người quen biết cũ.

"Thượng thực ngài và Thẩm Tham chính quen nhau từ hồi trẻ ạ?" Nhớ ra Bùi Thượng thực và Thẩm Hãn trạc tuổi nhau, Chân Chân không kìm được buột miệng hỏi.

"Ai mà thèm quen ông ta!" Bùi Thượng thực bĩu môi, "Chẳng qua là ông ta nói nhiều, hay xin Tiên đế đối đáp, ta thường hầu hạ bên cạnh Tiên đế, lâu dần ông ta quen mặt ta mà thôi."

Chân Chân lại hỏi: "Dáng vẻ Thẩm Tham chính cưỡi ngựa đi chầu làm sao Thượng thực lại nhìn thấy?"

Bùi Thượng thực đáp: "Tiên đế thường sai ta xuất cung mua đồ ăn, có khi cửa Hoàng thành vừa mở là ta đi ngay, thỉnh thoảng sẽ gặp ông ta... Lần nào nhìn thấy cũng chỉ hận không thể rửa mắt. Ngươi nói cái bánh nướng ấy, ông ta ăn thì cứ ăn đi, ăn xong thỉnh thoảng còn dính mấy vụn bánh trên ria mép, khiến người ta chỉ muốn ném cho cái lược bắt ông ta tự chải cho sạch!"

Bà cau mày lắc đầu, thở dài liên tục, dường như lại nhìn thấy tướng ăn khó coi của Thẩm Hãn. Biểu cảm và giọng điệu sống động của bà khiến người nghe ai nấy cười bò, Bùi Thượng thực bỗng giật mình, quát đám nữ quan: "Cười cái gì? Việc của các ngươi làm xong chưa? Còn ở đây mà lười biếng!" Rồi quay sang Chân Chân, "Thực đơn điểm tâm sáng cho Đãi Lậu Viện mấy ngày tới, ngươi lên xong chưa? Lão già ngoan cố kia tuy nói hươu nói vượn không ít, nhưng chuyện mùi thức ăn chúng ta quả thực nên lưu ý. Đồ ăn cung cấp cho Đãi Lậu Viện không được chọn loại có mùi nồng. Ngoài ra, chuẩn bị thêm nước súc miệng và ít đinh hương để các triều sĩ dùng."

Chân Chân tham khảo ý kiến của Bùi Thượng thực và Ngự Thiện sở, lên thực đơn điểm tâm cho Đãi Lậu Viện, món chính chủ yếu là màn thầu, bánh bao và các loại bánh, nhân bánh không bỏ gia vị nặng mùi. Thường làm có màn thầu hoa chiên, màn thầu măng thịt, màn thầu thịt đường, bánh bao thủy tinh, bánh bao ngỗng vịt, bánh bao tôm thịt cá, cùng các loại bánh mỏng giòn, bánh phỉ đường, bánh xốp dầu, bánh cam lộ, bánh ngọc diên, bánh phù dung vân vân.

Bùi Thượng thực đặc biệt nhắc đến món "Thái Học màn thầu" do nhà bếp Thái Học ở Biện Kinh ngày xưa làm lừng danh kinh sư, nhân làm bằng măng, dương xỉ, thịt, dùng hoa tiêu và muối nêm nếm, người ăn ai cũng khen không dứt miệng, đến Thần Tông hoàng đế cũng từng nói: "Lấy món này nuôi kẻ sĩ, có thể không thẹn vậy." Từ đó sĩ nhân không ai không lấy việc thường ăn Thái Học màn thầu làm niềm tự hào. Chân Chân bèn hỏi kỹ công thức Thái Học màn thầu, để Ngự trù làm cung cấp cho Đãi Lậu Viện, quả nhiên rất được các triều sĩ hoan nghênh, lần nào bánh vừa đưa tới, Thái Học màn thầu đã bị tranh nhau lấy sạch.

Chân Chân lại nhớ tới cuộc tranh luận ở lễ Hương Ẩm ngày trước, xem ra điển cố và điềm lành quả thực cũng là lý do quan trọng để những người đọc sách này lựa chọn thức ăn. Nàng liền chọn trong cuốn thực phổ Lâm Hoằng đưa cho một công thức tên là "Quảng Hàn cao" (Bánh Quảng Hàn), hướng dẫn Ngự trù làm: dùng hoa quế khô rảy nước cam thảo, trộn với gạo giã thành bột, hấp thành bánh gạo. Đợi hơi khô, cắt thành hình chữ nhật dài cỡ cái ngọc hốt (thẻ bài quan lại cầm khi vào chầu).

Tên loại bánh này mang ngụ ý "Quảng Hàn cao giáp" (đỗ cao), "Thiềm cung chiết quế" (bẻ quế cung trăng), lại thêm màu sắc và hình dáng tựa ngọc hốt, nên nhanh chóng chiếm được cảm tình của các triều sĩ, thường thường mỗi người lấy một cái hốt, rồi bẻ ra ăn.

Các triều sĩ ăn uống ở Đãi Lậu Viện được nửa tháng, phản hồi rất tốt. Ngoài Thẩm Hãn vẫn tỏ vẻ bất mãn, ý kiến của các đại thần khác chẳng qua chỉ xoay quanh chủng loại và khẩu vị món ăn, chứ đối với bản thân việc này đã hoàn toàn không còn dị nghị.

Một ngày nọ, Hoàng đế lệnh cho Chân Chân đợi ở sảnh đường dành cho quan tam phẩm trở lên tại Đãi Lậu Viện, tiếp tục hỏi ý kiến họ về điểm tâm sáng. Chân Chân đã ra khỏi Hoàng thành từ tối hôm trước, vẫn luôn đợi ở Đãi Lậu Viện, sau canh tư, người đầu tiên bước vào lại là Thẩm Hãn. Ông ta trừng mắt nhìn Chân Chân đang hành lễ với mình, nhận ra nàng là một trong những nội nhân Thượng Thực cục từng đại náo hôn lễ con gái mình. Khi Chân Chân hỏi ý kiến, ông ta bèn gắt gỏng: "Ý kiến của ta là trong Đãi Lậu Viện này không nên xuất hiện thức ăn! Ngươi tuổi còn trẻ, đi theo Bùi Thượng thực không biết học cái tốt, lại xúi giục Quan gia làm cái chuyện coi thường uy nghi thiên gia này!" Nói đến bốc hỏa, ông ta tức tối rút cái ngọc hốt giắt bên hông ra, đập mạnh xuống bàn, "Lão phu đã tra khắp kinh điển, tìm ra rất nhiều điển cố khuyên can Quan gia bãi bỏ việc ăn uống ở Đãi Lậu Viện, chỉ đợi lên triều tâu với Quan gia thôi."

Chân Chân thấy trên ngọc hốt có chi chít chữ viết, chắc là những ý chính điển cố ông ta ghi lại. Đối mặt với cơn thịnh nộ của ông ta, cũng không tiện nói nhiều, đành mỉm cười cúi người, vái thêm cái nữa, rồi lui vào một góc tiếp tục chờ đợi.

Một lát sau lục tục có vài vị quan nhất nhị phẩm đi vào, họ đối với Chân Chân khá khách sáo, có ý kiến gì cũng nói với nàng, rồi mỗi người lấy bánh trái bày trong sảnh ăn. Chỉ có Lễ bộ Thị lang Tăng Giới không lấy đồ ăn, mà ngồi một mình sầu não, thở ngắn than dài. Có đồng liêu hỏi nguyên do, ông ta nói: "Hôm qua một người bạn già của ta đã rời Lâm An, về quê định cư lâu dài. Ta đi tiễn biệt, không khỏi cảm thương."

Nghĩ ngợi một hồi, ông ta gõ ngón tay lên mặt bàn, bắt đầu ngâm nga một khúc từ: "Ngậm ngùi ngóng kiếp phù sinh vội, lạnh lẽo đàn tranh tiếng vọng thừa. Khách Sở đa tình hờn nỗi biệt, non xanh nước biếc bước chân thưa. Đưa mắt chân trời cỏ úa, đêm tàn mấy chỗ tiếng chày thưa..."

Ông ta hát rất nhập tâm, âm vận cũng êm tai, người trong sảnh hoặc ngưng thần lắng nghe, hoặc họa theo, đều lộ vẻ thưởng thức. Chẳng ngờ hát đến nửa chừng, Thẩm Hãn bỗng đập bàn đứng dậy, quát: "Đãi Lậu Viện là nơi bá quan tụ họp, Tăng Thị lang cớ sao lại công khai hát thứ âm nhạc ủy mị này ở đây?"

Tăng Giới ngớ người, nói: "Đây là từ của Tôn Nội hàn Tôn Chu triều Thần Tông, văn phong điển lệ, lời lẽ thanh tao uyển chuyển, đâu phải loại từ 'Hoa Gian' tầm thường có thể sánh được, sao lại bảo là nhạc ủy mị?"

Thẩm Hãn nói: "Đãi Lậu Viện vốn là nơi tổ tông lập ra để đại thần suy nghĩ phương lược trị nước, Thị lang ở đây ngâm vịnh tình cũ, e là không thỏa đáng, phụ ơn thánh thượng."

Mấy vị đại thần khác đều thấy ông ta chuyện bé xé ra to, cười nói định khuyên giải, lại bị Thẩm Hãn nghiêm mặt bác bỏ từng người một. Tăng Giới bèn đứng dậy phất tay áo: "Không biết nói lẽ phải!" rồi bỏ sang phòng bên cạnh. Mấy vị kia thấy Tăng Giới đi rồi, cảm thấy ở lại đây đối mặt với Thẩm Hãn khá gượng gạo, cũng lần lượt rời đi, trong sảnh cuối cùng chỉ còn lại Thẩm Hãn và Chân Chân.

Thẩm Hãn quay mặt sang một bên, rõ ràng không muốn nói chuyện với Chân Chân. Chân Chân bèn kiếm cớ có việc công vụ khác, cũng lui ra ngoài.

Thẩm Hãn ngồi một mình hồi lâu, trong bụng bỗng sôi ùng ục, ông ta mới nhớ ra sáng sớm mải lo chuyện can gián, chẳng thiết ăn uống, không ăn sáng ở nhà, giờ đây bụng đã đói cồn cào.

Ông ta chưa từng ăn đồ ăn ở Đãi Lậu Viện, hiện tại cũng không muốn phá cái quy tắc này, bèn nhắm mắt, ngồi nghiêm chỉnh, định đợi cơn đói qua đi. Khổ nỗi mùi thơm ngọt của đủ loại bánh trái bày trong sảnh cứ từng đợt từng đợt ập tới, sống c.h.ế.t quấn lấy khứu giác ông ta, khiến luồng khí trong bụng chẳng hề tiêu tan, cứ chạy lên chạy xuống, phát ra tiếng kêu đòi ăn.

Cuối cùng, ông ta từ từ mở mắt, trước tiên xác định bốn bề vắng lặng, rồi mới liếc mắt về phía đống thức ăn. Vừa chạm vào thức ăn trên bàn, ông ta liền như bị bỏng vội rụt mắt về, nhắm mắt ngồi yên. Thế nhưng, đợi thêm một lát, dưới sự thúc giục của cơn đói, ông ta không kìm được lại hé mắt ra một khe nhỏ, đưa mắt nhìn trộm về hướng đó.

Trầm ngâm hồi lâu, tay ông ta vươn về phía miếng bánh Quảng Hàn gần nhất, lấy một miếng, từ từ thu về, ngắm nghía kỹ càng.

Miếng bánh này hình dáng cũng khá lạ, giống cái ngọc hốt, nhưng chẳng biết mùi vị thế nào... Tay không tự chủ được bẻ một miếng bánh Quảng Hàn, rồi lại không tự chủ được đưa miếng đó vào miệng... Ông ta bắt đầu do dự nhai.

Cảm giác mềm mại mịn màng, hương gạo quyện với một làn hương hoa quế thoang thoảng, cũng được đấy chứ... Ông ta thầm bình phẩm trong lòng, tay không ngừng nghỉ, lại bẻ thêm một miếng nữa.

Chân Chân thực ra chưa đi xa, vẫn đứng hầu ngay ngoài cửa, cũng âm thầm quan sát hành động của Thẩm Hãn. Thấy cảnh này, Chân Chân không khỏi buồn cười, cố ý muốn làm ông ta giật mình một phen, bèn giả vờ ho khan một tiếng.

Thẩm Hãn nghe thấy, lập tức giật b.ắ.n mình run lẩy bẩy, quăng mạnh miếng bánh Quảng Hàn lên bàn. Nhưng thấy miếng bánh rõ ràng đã khuyết một mẩu, lo sợ bị Chân Chân nhìn thấy, lại vội vàng nhặt lên, nhét tọt vào trong tay áo mình.