Chương 32: Hoa Quả Mùa Thu

 

Nhờ chiếc xe đạp, Gǒu Gǒu đã coi Lộ An là thần tượng. Mặc dù Triệu Huyền đã từ chối thiện ý bao cơm của gia đình Diêu, nhưng cậu bé Gǒu Gǒu vẫn mang đến rất nhiều món ngon trong những ngày họ giúp đỡ.

 

Giàn nho ở làng Hạ Khê đã chín, Gǒu Gǒu mang đến một ít mỗi khi cậu bé mang cơm đến. Diêu Viễn đã treo hai cái giỏ ở hai bên ghế sau xe đạp mới của Gǒu Gǒu, cậu bé đựng trái cây rửa sạch vào hộp cơm lớn rồi mang đến cho họ.

 

Mùa thu có quá nhiều loại trái cây để ăn. Nho có thể ăn ngay khi vừa vào thu, khi trời còn nóng, ngoài ra còn có quýt và lê. Quýt bây giờ chưa đến độ ngọt nhất, một số quả còn xanh. Rất nhiều quả quýt xanh ngắt đã được Triệu Huyền thu hoạch từ một tháng trước, cô gọt vỏ, phơi khô đầy một thùng đựng dầu hỏa. Phần thịt quýt chua đến rụng răng, ngay cả Lộ An vốn không kén ăn cũng không nuốt nổi, đành phải ném cho gà ăn, nhưng gà cũng mổ vài miếng rồi chê bai bỏ đi.

 

Lê là loại trái cây phổ biến ở tỉnh miền núi ven biển phía nam này. Triệu Huyền nhớ không rõ nó tên là lê hoa vàng hay lê vàng nữa, hồi nhỏ cô thường ăn. Nó không giống lê bình thường, hình dạng giống quả táo, tròn xoe, vỏ ngoài màu vàng đất, khá thô ráp. Thịt lê bên trong cứng và giòn, cảm giác như có sạn. Loại lê này trông không đẹp nhưng lại rất ngọt, c.ắ.n một miếng như uống nước đường phèn. Kích cỡ của chúng cũng to, ăn hết một quả sẽ no rất lâu, giống như một thanh năng lượng vậy.

 

Loại lê này quả thực là "trái cây được trời chọn", ngoài việc ăn ra thì không có công dụng nào khác. Ngay cả những cây lê già không được chăm sóc trong nhiều năm, thiếu nước thiếu phân bón vẫn cho ra quả to và ngọt.

 

Chỉ có điều lũ chim cũng thích ăn loại lê này, nếu không hái kịp thời khi lê mới chín, quả lê sẽ bị mổ nát bét.

 

Triệu Huyền không biết gì về các sản phẩm phụ làm từ trái cây, cô không biết làm rượu trái cây, làm mứt thì ngại phiền phức, làm thạch quả lại càng bó tay. Vì vậy, hai người cô và Lộ An cứ ăn hoa quả theo mùa, hết mùa thì thôi không ăn nữa.

 

Chương Tiểu Hòa biết làm rượu, chị ấy từng dạy Triệu Huyền, Triệu Huyền nghe rất chăm chú, nhưng về nhà vẫn không làm gì cả. Thứ nhất, cô và Lộ An đều không thích mùi cồn, không thiết tha gì với rượu. Thứ hai, cô sợ rượu ủ ra không tinh khiết, lỡ uống vào mất mạng cả hai người.

 

Giàn nho đó mọc trong làng nhà Diêu cũng tốt, nhà Diêu sẽ hái những chùm nho thừa để ủ rượu. Chương Tiểu Hòa thấy ủ rượu vang rất đơn giản, chỉ cần đường và nho là được. Nếu ủ thành công, có thể cất giữ được vài năm, uống vào mùa đông để làm ấm cơ thể.

 

Nho mà Gǒu Gǒu mang đến đều được chọn lựa kỹ càng, từng chùm nho tím bóng loáng, mọng nước và ngọt đậm. Nho và lê là hai loại quả không cần chăm sóc nhiều mà vẫn có thể ngọt. Gǒu Gǒu mang đến vài cân một lúc, cứ bảo anh Lộ An mà cậu bé yêu quý nhất mang về nhà.

 

"Trên giàn nho có rất nhiều rắn," vào bữa trưa, cậu bé ngồi dưới bóng cây cùng mọi người, vừa ăn nho vừa thản nhiên kể, "Cháu đã thấy ba con rồi, có một con màu xanh, lúc cháu hái nho không để ý, tay đưa tới gần rồi, nó rít lên một tiếng, cháu mới nhìn thấy."

 

Vợ chồng Diêu nghe Gǒu Gǒu nói vậy mà vẫn rất bình tĩnh. Diêu Viễn nói: "Lần sau đi hái thì nhìn cho kỹ rồi hẵng ra tay."

 

Chương Tiểu Hòa bổ sung thêm: "Hay là đeo găng tay vào?"

 

Gǒu Gǒu nói: "Đeo găng tay không hái được, găng tay to quá."

 

Triệu Huyền ngạc nhiên: "Trọng tâm của hai người sai rồi thì phải? Lẽ nào hai người không nên cấm thằng bé đi hái nho nữa sao?"

 

Diêu Viễn cười nhẹ: "Nếu là năm năm trước, chúng tôi đã không cho nó đi hái rồi. Bây giờ, sớm muộn gì nó cũng phải tự mình làm một số việc. Học sớm, còn hơn là đến khi chúng tôi không còn nữa, nó mới bắt đầu học."

 

Sau Mạt Thế, tuổi thọ con người nhanh ch.óng bị rút ngắn. Trong nửa năm lang thang sau khi rời khỏi trại tị nạn, Triệu Huyền và Lộ An hiếm khi thấy người già, chủ yếu là thanh niên và người trung niên. Đàn ông trên năm mươi tuổi, chỉ cần sức lực suy giảm, sẽ bị đẩy xuống tầng lớp thấp nhất trong các nhóm nhỏ, giống như phụ nữ và trẻ em. Có những nhóm nhỏ tôn thờ sức mạnh đi lang thang khắp nơi, coi trẻ em và phụ nữ như hàng hóa để mua bán và sử dụng. Triệu Huyền từng thấy một vài đứa trẻ mười hai, mười ba tuổi phải đấu tranh sinh tồn với người lớn, nhưng hầu hết chúng đều c.h.ế.t một cách t.h.ả.m khốc.

 

Triệu Huyền và Lộ An chỉ có hai người, đơn thương độc mã, họ thường tránh xa những nhóm có nhiều đàn ông. Đôi khi họ cũng thấy một nhóm người đông đảo, có cả người già, phụ nữ và trẻ em, hơn nữa họ ăn mặc sạch sẽ, tinh thần cũng tốt, đó là những nhóm người tị nạn được tổ chức theo đơn vị gia đình. Lúc này, Lộ An sẽ trao đổi một số nhu yếu phẩm với họ, nếu gặp người thân thiện, Lộ An còn dẫn Triệu Huyền đi theo họ một đoạn đường dài.

 

Còn trẻ em sau Mạt Thế, phần lớn đã trở thành những sinh vật nhỏ bé như dã thú. Những đứa trẻ mất người thân thì đã c.h.ế.t non, còn những đứa vẫn được chăm sóc thì cũng giống như Gǒu Gǒu, phải học rất nhiều kỹ năng sinh tồn ngay từ khi còn nhỏ: làm ruộng, chăn cừu, nấu ăn. Những công việc này đã khiến bàn tay nhỏ bé của Gǒu Gǒu nổi lên một lớp chai mỏng.

 

Chương Tiểu Hòa đồng ý với lời của Diêu Viễn, không hề xen vào.

 

Nhờ sự giúp đỡ của Triệu Huyền, lúa nhà Diêu cũng nhanh ch.óng được gặt xong. Năm nay, Diêu Viễn còn trồng rất nhiều đậu trên sườn đồi xa. Đợi từng cây đậu được phơi khô dưới ánh mặt trời trong ruộng, họ có thể thu hoạch quả đậu. Chương Tiểu Hòa nói lứa đậu này có thể dùng để làm xì dầu. Việc làm xì dầu mất rất nhiều thời gian, nhưng làm xong thì có thể dùng được rất lâu. Chị ấy còn hứa khi nào chuẩn bị làm xì dầu sẽ gọi Triệu Huyền và Lộ An sang cùng học.

 

Những ngày còn lại, Triệu Huyền và Lộ An lại đón đợt nông nhàn mới. Những công việc hàng ngày như cho lợn, cho gà ăn, đi thăm ruộng, nấu cơm, giặt giũ vẫn phải làm, chỉ là có nhiều thời gian rảnh hơn. Lộ An dần dần phơi khô và cất giữ số lương thực thu hoạch được, chuẩn bị đến khi mùa đông rảnh rỗi hoàn toàn thì chế biến một phần thành các sản phẩm bán thành phẩm để ăn. Các loại máy móc có thể sử dụng được ở xung quanh, như máy xát gạo, đều đã được họ thu thập. Vì vậy, khi gia đình Diêu cần dùng thì sẽ đến mượn Lộ An. Nếu có máy dư, Lộ An sẽ tặng họ một chiếc. Không có dư, anh cũng sẽ tận tình chỉ cách sử dụng. Gia đình Diêu cũng luôn lịch sự đáp lại bằng những món quà nhỏ, chẳng hạn như mì khô, dưa muối, v.v.

 

Triệu Huyền lại vác chiếc gùi nhỏ đi đến những nơi xung quanh làng xem liệu có thể hái lượm được gì từ núi rừng không. Ở đầu làng, phía ngoài con đường nhỏ nối vào làng là một khu rừng cổ thụ, trong đó có ba cây Trữ gai vài trăm năm tuổi. Tán cây khổng lồ, cành lá rậm rạp, ba cây tạo thành một khu rừng nhỏ. Lá rụng bên trong đã chất cao đến mắt cá chân, đi vào mềm mại. Cuối năm trước, Lộ An và Triệu Huyền còn đến đây đào rất nhiều đất màu mang về vườn rau nhà mình.

 

Giờ đây, cây Trữ gai đã ra đầy quả. Loại quả này rất giống quả phỉ, nhưng nhỏ hơn một chút, và hương vị thì tệ hơn nhiều. Quả có thể luộc chín, thịt bên trong cứng và chắc, không thơm, còn hơi đắng. Quả nhỏ xíu, bóc vỏ rất khó khăn, ăn vào có cảm giác như đang nhai bột mì kém chất lượng bị ẩm mốc. Thế nhưng, cây Trữ gai lại rất chịu khó ra quả. Năm ngoái khi họ đến đây, ba cây đã kết đầy quả rụng xuống đất, trải thành một lớp t.h.ả.m dày. Cứ nhặt bừa là được cả giỏ lớn, luộc chín có thể ăn được rất lâu.

 

Năm nay, không ngoài dự đoán, khi Triệu Huyền đến đây thì mặt đất lại chất đầy những quả nhỏ, chim ch.óc trên tán cây dày đặc, nhưng không con nào bay xuống ăn.

 

Lũ chim nhỏ rất thông minh, chúng cũng thích chọn những quả mọng nước, ngọt lành mà mổ ăn.

 

Triệu Huyền tượng trưng nhặt nửa túi. Năm ngoái, việc cô và Lộ An sống sót, cây Trữ gai này cũng có công không nhỏ, năm nay cô cũng muốn nể mặt ba cái cây này một chút, để chúng có chút cảm giác được tồn tại.

 

Trong gùi của cô có một chiếc kẹp gắp than – thực ra cô ra ngoài là để hái hạt dẻ.

 

Hạt dẻ thơm hơn quả Trữ gai rất nhiều. Cô không thường xuyên để ý đến các loại cây ăn quả mọc hoang trong làng, lần trước nhìn thấy mấy cây hạt dẻ là vào tháng Tám, khi đó hạt dẻ vẫn còn là những quả cầu gai màu xanh treo trên cành. Giờ quay lại, một số hạt dẻ đã rụng xuống đất, lớp vỏ gai bên ngoài nứt ra, để lộ những hạt dẻ bóng bẩy, căng tròn bên trong.

 

Cây hạt dẻ không cao, Triệu Huyền chỉ cần dùng kẹp gắp nắm lấy quả cầu gai là có thể dễ dàng vặn xuống. Còn những quả rụng dưới đất thì càng đơn giản hơn, kẹp một cái, ném vào gùi là xong. Động tác của cô không khác gì những người nông dân mà cô từng thấy hồi nhỏ, tay cầm kẹp gắp để nhặt phân bón.

 

Đôi khi Lộ An cũng đi theo, lúc đó Lộ An sẽ đeo gùi, Triệu Huyền chỉ đâu anh nhặt đó.

 

Lộ An chưa từng sống ở nông thôn, nên rất nhiều thứ đối với anh đều xa lạ. Ví dụ, anh không hề biết quả Trữ gai có thể dùng để lót dạ, trước Mạt Thế, anh thậm chí còn không phân biệt được hành lá và củ kiệu. Nhưng anh học hỏi mọi thứ mới mẻ này rất chăm chú.

 

Anh rất thích cùng Triệu Huyền ra ngoài hái quả. Bất kỳ bụi cỏ hoang nào tình cờ đi qua, Triệu Huyền đều có thể chỉ ra: "Kìa, anh xem, đó là Mã đề, có thể dùng làm t.h.u.ố.c đó."

 

Triệu Huyền biết rất nhiều thứ, có những thứ anh chưa từng thấy bao giờ. Khi mới đến làng hoang, anh đã ăn quả Trữ gai lâu như vậy, cứ nghĩ mình đang ăn một loại hạt phỉ dở tệ, sau khi Triệu Huyền giải thích cũng không hề cười nhạo anh.

 

Thật lòng mà nói, nhờ có Triệu Huyền, anh mới có thể tiếp tục sống sót ở nơi này.

 

Đôi khi họ còn gặp Gǒu Gǒu đang chăn dê. Thời tiết dần trở lạnh, thời gian Gǒu Gǒu chăn dê cũng chuyển từ sáng sớm sang giữa buổi sáng. Tuyến đường cậu bé chăn dê cũng không cố định, ăn hết cỏ ở một đoạn đường là cậu lại chuyển sang nơi khác.

 

Mèo Dịch Truyện

Gặp cậu bé xong, ba người sẽ đi cùng nhau một đoạn, vừa đi vừa trò chuyện dăm ba câu chuyện phiếm.

 

Triệu Huyền sẽ chia cho cậu bé vài hạt dẻ mới hái. Hạt dẻ vừa lấy ra khỏi vỏ gai, chỉ cần dùng răng c.ắ.n vỡ lớp vỏ nâu, xé bỏ lớp lông tơ kẹp ở giữa là có thể ăn sống. So với hạt dẻ luộc, hạt sống có chút vị ngọt của tinh bột, mùi vị hơi giống hạt sen sống.

 

Đôi khi 460 cũng theo sau. Nó bước những bước nhỏ, chạy vòng quanh Triệu Huyền và Lộ An một cách ngẫu nhiên. Việc nó đi theo chủ ra ngoài là có chọn lọc, lúc thăm ruộng nó thường không đi, chỉ khi Triệu Huyền ra ngoài hái quả nó mới thích đi theo.

 

Nó thích chui vào các bụi cỏ lùng sục tìm trứng chim hoang dã, nhưng khi thời tiết ngày càng lạnh, số lần nó tìm thấy trứng cũng giảm đi.

 

Mùa hè, Triệu Huyền đã may cho 460 một chiếc túi vải nhỏ, kiểu dáng hơi giống cái túi vải ngày xưa người ta hay đeo chéo, có hai túi lớn ở hai bên, đặt ở giữa lưng 460, vừa vặn giữ thăng bằng. Triệu Huyền còn cố tình may một sợi dây vải trên túi. Khi đặt chiếc túi nhỏ lên người 460, sợi dây này quấn quanh người 460 như thắt lưng, buộc thành hình nơ, cố định chiếc túi lại.

 

Thông thường, 460 được Lộ An sử dụng như một con ch.ó săn. Trong năm nay, một người và một ch.ó đã mang về cho gia đình vài con gà rừng, vịt trời. Còn đối với Triệu Huyền, nó là ch.ó thồ hàng. Khi chiếc túi nhỏ được buộc lên, 460 biết nhiệm vụ đã tới. Trừ khi được tháo túi ra, nó phải luôn đi theo chủ, không được phép chui lung tung vào bụi cỏ, cũng không để cành cây làm rách chiếc túi nhỏ.

 

Triệu Huyền không để đồ quá nặng lên người 460, đôi khi là vài quả dại, đôi khi là vài nắm thảo d.ư.ợ.c.

 

460 đã cống hiến quá nhiều cho gia đình này.

 

Cây hoa quế độc nhất vô nhị trong làng cũng đã nở. Khi nụ hoa chưa nở bung hoàn toàn, Triệu Huyền cũng dắt 460 đi một chuyến.

 

460 đang đeo túi nhỏ, vừa đến gần cây hoa quế đã hắt hơi liên tục mấy cái, rồi đứng tránh xa cái cây. Triệu Huyền đành chịu, cô tháo túi vải của 460 ra, để nó đi chạy nhảy vui chơi.

 

Cây hoa quế trong làng là loại quế thông thường, chùm hoa màu vàng kim to bằng hạt gạo, tỏa hương thơm ngát ngay cả khi chưa nở bung hoàn toàn. Triệu Huyền trước tiên quét dọn sạch sẽ dưới gốc cây, sau đó trải tấm vải đã giặt sạch ra, rồi đứng dưới gốc, một chân hơi cong về phía trước, hai tay nắm lấy thân cây-bắt đầu lắc mạnh.

 

"Hắt xì-"

 

Những cánh hoa nhỏ màu vàng kim rơi xuống ào ạt, làm tung lên phấn hoa vô hình, đậu trên tóc và quần áo cô, khiến cô không kìm được mà hắt hơi một cái.

 

Thật thơm quá đi. Triệu Huyền rất thích mùi hoa quế, mùi thơm đậm đà khiến đầu óc cô nảy sinh ảo giác về vị giác. Ví dụ như trà hoa nhài, chỉ cần ngửi một hơi là theo bản năng cảm thấy nước trà ngọt ngào. Hoa quế cũng vậy, khi những cánh hoa bay lả tả rơi xuống, cô chợt có ảo giác rằng không khí cũng ngọt.

 

Khoảnh khắc đó, Triệu Huyền cảm thấy lòng mình đặc biệt bình yên và trống rỗng.

 

Cô nhớ lại cảnh bà ngoại dẫn cô đi hái hoa quế hồi bé. Bà ngoại bảo cô ngồi trên một khúc gỗ gần đó, còn bà thì khom lưng lắc thân cây. Khắp thế giới đều ngập tràn hương thơm ngọt ngào. Bà ngoại nói: "Mật Nhi ngồi yên nhé, lát nữa bà ngoại hái xong hoa quế sẽ làm mật hoa quế cho con pha nước uống."

 

"Mật Nhi" là tên gọi thân mật mà người lớn ở quê Triệu Huyền dùng để gọi con cháu, tương tự như từ "bé cưng" trong tiếng phổ thông.

 

Sau đó Triệu Huyền lại nghĩ đến bố và mẹ, cùng rất nhiều người quen thuộc khác trong ký ức.

 

Đôi khi cô thật sự rất nhớ họ. Tình cảm dành cho những người thân yêu không bao giờ phai nhạt theo thời gian. Khoảnh khắc nghĩ về họ, Triệu Huyền lại cảm thấy đặc biệt cô đơn, và khóe mắt cô chợt đỏ hoe.

 

Chỉ là, cuộc sống vẫn phải tiếp diễn.

 

Triệu Huyền ngồi xổm xuống, những bông hoa quế rụng xuống còn lẫn nhiều lá khô và cành nhỏ. Cô cẩn thận nhặt bỏ những thứ đó đi, sau đó gói vào tấm vải, mang hoa quế về nhà.

 

Hoa quế tươi cũng cần phải phơi khô mới có thể bảo quản. Triệu Huyền có rất nhiều hũ niêm phong, đến lúc đó cô sẽ cho hoa quế khô vào hũ, dùng để làm mứt hoa quế hoặc làm bánh ăn đều rất tuyệt.