Chương 62: Cơm Thập Cẩm Đậu Phụ Khô và Măng

 

Khi mùa mưa dầm kéo đến, Chương Tiểu Hòa tìm đến nhà, rủ Triệu Huyền cùng nhau đi làm nước tương (xì dầu).

 

Năm ngoái gia đình Diêu đã trồng rất nhiều đậu, Chương Tiểu Hòa không chỉ giỏi làm các món từ bột mì mà còn biết chế biến các sản phẩm từ đậu. Trước khi ủ xì dầu, Triệu Huyền đã nhận được từ nhà Diêu rất nhiều món như đậu phụ, tào phớ, đậu khô và phù trúc.

 

Năm nay, hai gia đình cùng góp sức ủ xì dầu, nhà Diêu cung cấp đậu nành, còn Triệu Huyền và Lộ An phụ trách muối.

 

Triệu Huyền học kỹ thuật từ Chương Tiểu Hòa. Nửa năm sau, họ sẽ có đủ xì dầu dùng cho cả năm. Phần xì dầu còn lại, nhà Diêu dự định đóng chai để bán tại chợ muối vào mùa đông.

 

Lộ An và Diêu Viễn đã bàn bạc xong xuôi. Mùa đông năm nay, hai người đàn ông sẽ cùng nhau đi chợ muối, dùng các loại nông sản thu hoạch được trong năm để đổi lấy t.h.u.ố.c men và thực phẩm không thể kiếm được trong núi.

 

Chương Tiểu Hòa đã chuẩn bị bốn chiếc chum lớn để phơi và ủ xì dầu.

 

Trong tay chị không có sẵn men làm tương, nên việc ủ xì dầu có thành công hay không hoàn toàn dựa vào kinh nghiệm của chị. Ngoài muối và đậu nành, họ còn cần bột mì để đậu lên men.

 

Đậu nành cần được ngâm qua đêm rồi đem hấp chín. Chương Tiểu Hòa và Triệu Huyền đã mất cả buổi sáng để hấp xong hai nồi đậu nành lớn. Sau đó, họ rắc bột mì lên khi đậu đã nguội, rồi trải đều lên những chiếc mẹt tròn lót rơm khô để tiến hành ủ men.

 

Chương Tiểu Hòa đặc biệt dọn dẹp một căn phòng sạch sẽ để nuôi mốc. Trong vài ngày tới, đậu sẽ mọc lên lớp lông màu vàng xanh. Chị Hòa sẽ dựa vào kinh nghiệm để đ.á.n.h giá xem đậu có lên men thành công hay không. Triệu Huyền cũng ghé qua mỗi ngày để cùng chị theo dõi tình hình nuôi mốc.

 

Chương Tiểu Hòa không phải là người làm tương lão luyện. Trước đây, chị chỉ theo học và phụ việc cho một sư phụ làm xì dầu trong trại tị nạn. Công đoạn ủ tương không cần phải theo dõi liên tục. Chị đã học hai năm, nhưng đây là lần đầu tiên chị tự tay làm hết. Vì vậy, chị cực kỳ cẩn thận, sợ rằng một bước sai lầm sẽ làm ngộ độc cả hai gia đình.

 

Chị Hòa cũng dạy Triệu Huyền rất nghiêm túc. Mỗi lần sang nhà Diêu, Triệu Huyền đều mang theo một cuốn sổ nhỏ, ghi chép lại tất cả những gì Chương Tiểu Hòa nói.

 

Khi đậu nành mọc mốc vàng xanh và kết lại thành khối cứng, họ mới cho đậu vào chum ủ, đổ nước muối sạch vào và bắt đầu quá trình phơi tương. Đây là một quá trình vô cùng dài, kéo dài hơn nửa năm.

 

Trong suốt nửa năm này, Triệu Huyền quan sát tương trong chum dần chuyển sang màu đen sẫm, cô đọng lại thành những hạt đen khô. Bốn chum đậu tương giảm xuống còn hai chum thì đến lúc phải lọc lấy xì dầu. Họ đặt một chiếc giỏ tre rỗng ruột có khả năng thoát nước vào giữa chum lớn, đổ nước sạch vào. Nước này sẽ ngấm qua đậu tương, và phần nước cốt sẫm màu sẽ chảy vào giỏ tre ở giữa. Đến lúc này, thứ nước cốt đen sánh đó mới chính thức được gọi là xì dầu.

 

Bỏ qua chi tiết về quá trình phơi tương, hãy quay lại ngày đầu tiên ủ tương.

 

Hôm đó Triệu Huyền đã ở nhà Diêu cả ngày. Vì có hấp đậu nên Chương Tiểu Hòa tiện tay làm một ít sữa đậu nành. Hai người vừa uống sữa đậu nành, vừa chia phần còn lại thành hai nồi. Một nồi được đun liên tục để làm phù trúc, nồi còn lại được làm tào phớ cho bữa trưa của hai người. Sau đó, phần tào phớ còn lại lại được chế biến thành đậu phụ.

 

Triệu Huyền cảm thấy đậu nành giống như một nguồn tài nguyên vô tận. Chỉ cần muốn chế biến, sẽ luôn có những món ăn mới từ đậu được tạo ra.

 

Đậu phụ có thể đem chiên giòn để làm đậu phụ rán, ăn dai và thơm hơn. Nhưng nhà Diêu, ngoài dịp Tết ra, rất ít khi dùng dầu ăn để chiên xào. Thế nên, Chương Tiểu Hòa pha một nồi nước muối, dùng để chế biến một phần đậu phụ thành đậu khô.

 

Thế là, khi Triệu Huyền về nhà, cô mang theo vài miếng đậu khô thơm phức.

 

Hôm đó, Triệu Huyền có tâm trạng khá tốt. Lúc cô về nhà đã là chiều tối, Lộ An vẫn chưa về. Chỉ có 460 đang nằm thư giãn trong chiếc ghế sofa lớn của nó. Căn nhà bếp lạnh tanh. Triệu Huyền đảo một vòng quanh bếp, thấy trong giỏ góc tường có hai cây tỏi tây hơi héo và mấy củ măng nhỏ lấy về từ mấy ngày trước.

 

Măng, miễn là chưa bóc vỏ thì có thể để được rất lâu. Giờ đã qua mùa măng xuân, chỉ còn lác đác vài cây măng nhỏ mọc ở các góc khuất. Triệu Huyền vốn tham lam, dù đã ăn măng chán chê trong thời gian này, nhưng cứ thấy măng mới nhú là cô không thể nhịn được mà nhổ về.

 

Mấy củ măng nhỏ này là thành quả của sự tham lam ấy, để lâu lắm rồi mà chưa ăn.

 

Theo nguyên tắc không lãng phí, Triệu Huyền lấy hết những cây tỏi tây héo và măng nhỏ ra khỏi giỏ. Tỏi tây thì cô nhặt bỏ lá già, còn măng thì bóc vỏ.

 

Khi mùa mưa phùn ở miền Nam đến, mọi nơi trong nhà đều ẩm ướt, lạp xưởng không thích hợp để treo bên ngoài nữa, nếu không sẽ dễ bị mốc. Triệu Huyền bèn cất hết thịt vào chiếc tủ lạnh lớn.

 

Cô cắt nửa miếng lạp xưởng có cả nạc và mỡ từ tủ lạnh ra, thái thành hạt lựu rồi chần qua nước sôi để bớt vị mặn. Măng nhỏ cũng thái hạt lựu và chần nước sôi để loại bỏ vị đắng chát thừa.

 

Cả ngày cô không về nhà, bữa sáng và bữa trưa của Lộ An đều do anh tự ăn. Lộ An một mình thì ăn uống rất tùy tiện, một bát cơm lớn trộn với chút mỡ lợn và xì dầu đã thành bữa ăn rồi, hoặc chỉ cần thêm chút củ cải khô và cà tím khô cũng xong bữa. Có lẽ Lộ An nghĩ rằng bữa tối Triệu Huyền cũng sẽ ăn bên nhà Diêu, nên giờ này anh vẫn còn ở ngoài làm việc, chưa thấy trở về.

 

Nồi cơm anh nấu buổi trưa vẫn còn lại một nồi lớn, chắc là anh làm cho tiện, nấu đủ cơm cho cả ngày, bao gồm cả phần của anh và của 460.

 

Triệu Huyền định dùng cơm nguội này rang một nồi cơm thập cẩm đậu khô và măng. Thêm nhiều rau củ vào, vừa đủ cho hai người và một con ch.ó.

 

Cho lạp xưởng đã chần vào chảo, đảo đều để tiết mỡ, sau đó cho măng và đậu khô thái hạt lựu vào xào đến khi chín tới. Không cần cho muối, vì lạp xưởng đã đủ mặn và thơm rồi. Phần mỡ lạp xưởng tiết ra cũng đủ nhiều, bọc lấy những hạt rau củ ngũ sắc trong chảo trông bóng bẩy và tươi sáng. Tiếp theo, cô rắc thêm một nắm tỏi tây thái sợi để tăng hương vị, cuối cùng là đổ cơm nguội buổi trưa lên trên, đậy nắp nồi lại, om nhỏ lửa một lát cho cơm nóng đều là xong.

 

Lúc này, mặt trời đã lặn được một nửa sau ngọn núi, gió cũng dần mạnh lên.

 

Vào mùa này, Triệu Huyền rất thích những ngày có gió như thế này, vì gió sẽ cuốn đi hơi ẩm thừa thãi.

 

Trong lúc cơm đang om trên bếp, Triệu Huyền định dọn dẹp sân vườn một chút. Cô quét bụi vào xẻng, mở cổng định hất bụi ra ngoài. Vừa mở cửa, cô thấy một con ch.ó đang đứng đợi bên ngoài.

 

- Một con ch.ó vàng, xa lạ.

 

Cô bị dọa một phen, nhưng không hề hét lên. Con ch.ó vàng có lẽ cũng bị giật mình, nó lùi lại một bước, rồi ngay lập tức ổn định tư thế, khom lưng lên và nhe răng.

 

Đúng lúc đó, một cơn gió thổi tới, lướt qua Triệu Huyền rồi táp vào mặt con ch.ó vàng. Nó ngửi thấy mùi hương trên người cô, lập tức cụp nanh, ngồi thẳng người, nhìn chằm chằm vào Triệu Huyền vài giây. Đột nhiên, nó há miệng thở hổn hển vài cái, rồi ngoan ngoãn vẫy đuôi.

 

Triệu Huyền thấy hơi khó hiểu.

 

Con ch.ó lạ này gầy đến trơ cả xương sườn, lông lá cũng lếch thếch. Rõ ràng đây là một con ch.ó ta, nhưng lại là ch.ó hoang không có chủ.

 

Triệu Huyền nhìn ch.ó vàng thêm vài giây nữa, rồi cô chợt giật mình, quay lại nhìn 460 đang nằm cuộn tròn trong phòng khách, sau đó lại quay sang nhìn chú ch.ó vàng đang đứng lặng ngoài cửa này.

 

"460!" Triệu Huyền gọi to vào trong nhà, "Bạn của mày đến rồi!"

 

460 ngẩng đầu lên, quay về phía Triệu Huyền, nhìn thấy chú ch.ó vàng đang nghiêng đầu ở ngoài cửa. Nó sủa một tiếng.

 

Chú ch.ó vàng ngoài cửa cũng sủa đáp lại.

 

Triệu Huyền thấy một cái bóng đen lao qua. 460 phóng ra như một cơn gió, nhảy bổ vào ch.ó vàng. Hai con ch.ó lập tức bắt đầu đùa giỡn, c.ắ.n yêu nhau.

 

Sau khi chào hỏi ch.ó vàng xong, 460 quay lại, nhảy về phía Triệu Huyền, dường như muốn giới thiệu bạn của mình với cô.

 

"Chào mày..." Triệu Huyền dùng cách của con người để chào ch.ó vàng.

 

Cái đuôi của ch.ó vàng vẫy càng lúc càng hăng.

 

"Vào đi!" Triệu Huyền nghiêng người, để hai con ch.ó đi vào.

 

460 dùng đầu hích hích chú ch.ó vàng đang có vẻ ngần ngại, kiên quyết đẩy nó vào nhà.

 

Lúc này cơm trên bếp đã om xong. Triệu Huyền tắt lửa, dùng xẻng đảo từ dưới đáy nồi lên. Lớp rau củ xào bóng dầu ở dưới được lật lên trên. Đậu khô, lạp xưởng, măng và tỏi tây quấn lấy những hạt cơm nóng hổi. Dầu thấm vào cơm, tạo nên một mùi thơm của những món ăn thôn quê mộc mạc.

 

Triệu Huyền xúc một bát lớn cơm rang thập cẩm cho 460. Từ trước đến nay, nó ăn những gì họ ăn, nhưng Triệu Huyền vẫn cố gắng chú ý đến chế độ ăn của 460, ví dụ như cô sẽ nhặt bỏ những sợi tỏi tây và lạp xưởng quá mặn ra khỏi khẩu phần của nó. Vì hôm nay có bạn 460 đến chơi, Triệu Huyền còn thêm mấy miếng thịt khô không muối cô phơi đặc biệt cho nó.

 

Khi mâm thức ăn đầy ắp được đặt trước mặt ch.ó vàng, Triệu Huyền thấy rõ sự kinh ngạc trong mắt nó.

 

460 nhảy nhót xung quanh, ra hiệu cho nó mau ăn đi.

 

Chó vàng nhìn Triệu Huyền, rồi lại nhìn 460, do dự một lúc rồi cúi đầu xuống ăn ngấu nghiến.

 

460 không ăn cùng nó, mà đợi khi ch.ó vàng ăn gần no, nó mới ăn phần còn lại.

 

Chó vàng rất ngoan, ăn no rồi cũng không bỏ đi mà nằm sát cạnh 460. Triệu Huyền thấy dù có bạn bè bên cạnh, nó vẫn luôn dựng tai, giơ chân, cảnh giác với môi trường xung quanh.

 

Triệu Huyền không phải người ngốc, nên cô không mạo hiểm chạm vào ch.ó vàng. Cô chỉ đứng từ xa quan sát hai đứa trẻ ăn.

 

Sau khi thấy chú ch.ó này, Triệu Huyền cuối cùng cũng hiểu lý do tại sao 460 hay không về nhà vào ban đêm kể từ khi họ chuyển đến đây.

 

- Hóa ra nó thật sự đã kết bạn!

 

Cô rất vui cho 460. Những con ch.ó hoang dã này có tính cảnh giác rất cao. Cô và Lộ An sống ở ngôi làng này một năm trời mà không hề phát hiện ra nó. Mãi đến khi thân thiết với 460 được một năm, bạn của nó mới dám đến thăm nhà.

 

Sau khi ch.ó vàng và 460 ăn no, hai con ch.ó chui qua cái lỗ ch.ó ở hàng rào sân để ra ngoài chơi.

 

Triệu Huyền nghĩ rằng thằng nhóc này chắc tối nay cũng không về nhà nữa rồi.

 

Khi Lộ An trở về, hai người ngồi quanh chiếc bàn nhỏ ăn cơm. Mỗi người một bát cơm rang thập cẩm đậu khô và măng lớn. Triệu Huyền vừa ăn món cơm thơm vị đậu, vừa kể cho Lộ An nghe những chuyện đã xảy ra.

 

Cả hai cùng nhau cảm thán, cảm giác như những bậc cha mẹ vừa chứng kiến đứa con đã lớn khôn, có thể tự mình kết bạn vậy, vô cùng hài lòng.

 

Sau đó, lại có thêm vài chú ch.ó con khác đến thăm 460. Đôi khi là ch.ó vàng dẫn theo, đôi khi là những chú ch.ó khác tự tìm đến.

 

Lúc thì một con, lúc thì ba con, nhưng tần suất đến thăm không cao, chỉ khi 460 ở nhà. Chúng dường như đã hẹn trước, yên lặng đợi bên ngoài sân lớn, và chỉ vào nhà qua cửa chính sau khi được Triệu Huyền và Lộ An cho phép.

 

Triệu Huyền và Lộ An sẽ cung cấp một phần ăn cho chúng. Chúng không hề quậy phá, cũng không chạy lung tung, ăn no xong là tự mình chui qua lỗ ch.ó rời đi.

 

Mèo Dịch Truyện

Sau này, gia đình Diêu biết chuyện. Diêu Viễn muốn chọn một chú ch.ó con từ 'đội ch.ó hoang' này để canh giữ nhà, nhưng lạ là, hễ nhà Diêu đến gần thì bầy ch.ó lại chạy trốn rất xa.

 

Lộ An nói những con ch.ó ta hoang dã này đều là ch.ó gần trưởng thành, đã hình thành nhận thức của riêng chúng. Chúng đã quen với cuộc sống hoang dã và có lẽ sẽ không bao giờ quay lại với thế giới loài người nữa.

 

Gǒu Gǒu rất yêu thích những chú ch.ó này. Có lần hiếm hoi cậu bé gặp 'đội ch.ó hoang' đến ăn cơm, cậu đã đi theo chúng một quãng rất lâu.

 

Mặc dù bầy ch.ó không muốn về nhà Diêu, nhưng chúng cũng biết nhà Diêu không phải người xấu, nên cứ để Gǒu Gǒu đi theo.

 

Tuy nhiên, đó là chuyện sau này.

 

Bỏ qua chuyện nhỏ của 460, Lộ An và Triệu Huyền lại chào đón một khoảng thời gian nông nhàn ngắn ngủi.

 

Khi thời tiết ấm lên, âm thanh trong núi rừng cũng dần trở nên phong phú hơn. Tiếng chim hót và tiếng ếch kêu vang lên luân phiên ngày đêm. Ngay cả những thửa ruộng nước bỏ hoang cũng phát ra tiếng "ụm... ụp" không đều đặn sau một cơn mưa nhỏ. Đó là âm thanh của bong bóng mà lươn và cá chạch ẩn mình dưới lớp bùn ẩm đang thở ra.

 

Lươn, cá chạch, ốc và tôm tép, cá con trong suối không bao giờ thiếu. Thậm chí vào cuối mùa thu năm kia, khi Triệu Huyền và Lộ An mới đến đây, những cánh đồng đầy rẫy ốc bươu vàng béo múp. Đáng tiếc, những thứ này cần phải xào bằng dầu. Nếu chỉ luộc bằng nước, chúng sẽ mang theo mùi tanh bùn rất khó chịu. Hồi đó, hai người suýt c.h.ế.t đói đã từng nhặt một giỏ đầy ốc bươu, đem luộc chín rồi ăn. Bữa ăn đó, cả hai đều im lặng. Về sau, dù ốc có to đến đâu, Triệu Huyền và Lộ An đều xem như không thấy. Họ thà mạo hiểm bị thối chân để ra bờ ao đào khoai môn ăn, chứ nhất quyết không đụng đến ốc hay lươn nữa.

 

Ốc và lươn chỉ ngon nhất vào mùa thu. Hiện tại Triệu Huyền không có ý định ăn chúng. Cô và Lộ An cũng chưa bao giờ dám bắt lươn, vì chúng quá giống rắn. Họ không thể phân biệt được cái đầu thò ra từ ruộng nước hoang là đầu rắn hay đầu lươn.

 

Mùa xuân năm nay, khi Lộ An và Diêu Viễn rảnh rỗi, họ sẽ rủ nhau ra bờ suối nhỏ bắt một ít cá tép để ăn. Việc đ.á.n.h bắt này không cần kỹ thuật gì cao siêu, chỉ cần mang theo cái nia cài vào chỗ suối hẹp nhất, cá tôm bị chặn đường sẽ mắc kẹt lại trong nia.

 

Những con cá tôm này nhỏ đến đáng thương, còn chưa to bằng ngón tay Triệu Huyền, có con tôm còn trong suốt. Để nấu chúng, cần phải nướng, hoặc rang, tóm lại là cần rất nhiều dầu. Tuy nhiên, thành quả cũng không tồi, nếu làm mặn một chút thì vừa thơm vừa giòn, có thể dùng để ăn kèm với cháo trắng buổi sáng.

 

Ngôi làng của họ không gần sông lớn hay hồ lớn, vì vậy muốn ăn cá to hơn thì phải đi câu ở những nơi xa hơn.

 

Năm nay cuộc sống của họ đã khá hơn rất nhiều. Khẩu vị của Triệu Huyền cũng trở nên kén chọn hơn. Ăn nhiều cá tép, ốc nhỏ vào mùa xuân rồi, cô muốn đổi món, ăn một chút cá to.

 

Hai người quyết định đi câu cá tại một hồ chứa nước nhỏ gần Thôn Khe Cuối.