Chương 1

1.

Sau khi ra khỏi Kinh thành, nha dịch mở cửa xe tù thả các phạm nhân ra ngoài.

“Đoạn đường tiếp theo phải tự đi rồi. Mỗi ngày năm mươi dặm, kẻ nào dám làm trễ nải thì đừng trách ta tuyệt tình!”

Hắn đẩy mạnh Thẩm đại nhân. Thẩm đại nhân ngã nhào từ trên xe tù xuống dưới. Ở trong ngục, cả tay lẫn chân ông đều đã bị tra tấn bằng cực hình, những sợi xích sắt kéo lê trên mặt đất tạo thành từng vệt máu dài. Tên thủ lĩnh nha dịch tên Chu Vũ vung một roi thẳng vào eo ông.

“Lão già, ta đang nói ông đấy!”

Thẩm Thanh Hòa siết chặt nắm đấm, gương mặt lộ rõ vẻ không phục. Cha Thẩm vội quát ngăn hắn lại: 

“Thanh Hòa, chớ bốc đồng.”

Ông gượng dậy, cố gắng bò lên từ mặt đất, nở nụ cười lấy lòng với Chu Vũ để nhận lỗi: 

“Quan gia bớt giận, thân thể ta còn cứng cáp lắm, sẽ không rớt lại phía sau đâu.”

Thẩm phu nhân đỡ cô con gái nhỏ Thẩm Thanh Du xuống xe. Thẩm Thanh Du còn quá nhỏ, hai chân nhỏ nhắn còn chưa dài bằng cánh tay người lớn, cả người như một sợi bún mềm nhũn treo trên người mẹ. Thẩm Thanh Hòa cúi người định cõng muội muội nhưng bị Chu Vũ đá thẳng một cú vào đầu gối: 

“Nó không có chân à?”

Thẩm phu nhân nén nước mắt, đành phải mạnh mẽ kéo cô bé tiến về phía trước. Cô bé loạng choạng vài bước rồi ngã nhào xuống đất, trán bị rách một mảng lớn, lập tức tủi thân khóc òa lên. Thẩm phu nhân sợ Chu Vũ lại nổi giận, vội vàng bịt miệng Thanh Du lại rồi móc ra một thỏi bạc vụn nhét vào tay Chu Vũ.

“Quan gia, xin ngài thương xót, để ta bế đứa nhỏ đi cùng, bằng không chân nó chậm chạp, nhất định sẽ làm lỡ hành trình.”

Chu Vũ thảy thảy thỏi bạc trong tay, xem như ngầm đồng ý. Ta lặng lẽ bám theo phía sau như một cái bóng không tiếng động. Mãi cho đến khi đoàn người dừng lại nghỉ chân, ta mới trà trộn vào đội ngũ.

Thẩm phu nhân chăm chú nhìn ta một lát: “Là ngươi sao? Đứa nhỏ trộm đùi gà năm đó?”

Có một lần ta lẻn vào nhà bếp Thẩm gia trộm đồ ăn thì bị mấy bà tử bắt quả tang tại trận. Khi các bà tử định trói ta lại, vừa vặn Thẩm phu nhân đi tới để hầm thuốc bổ. Bà thoáng liếc thấy trong ngực áo ta chỉ giấu duy nhất một chiếc đùi gà, vành mắt bà lập tức đỏ lên.

“Đứa trẻ tội nghiệp, nếu không cùng đường bí lối, sao lại dám mạo hiểm chỉ để trộm một miếng ăn.”

Bà không đánh cũng không mắng ta, ngược lại còn xới cho ta một tô cơm đầy ắp thức ăn và thịt, bảo ta ngồi bệt bên bục bếp ăn cho xong rồi hãy đi. Bữa cơm đó ta ăn mà lòng dạ để tận đâu đâu. Ta vừa lùa cơm vừa lén lút nhìn Thẩm phu nhân. Bà đứng trước bếp khơi lửa khuấy canh, sườn mặt mờ ảo trong làn hơi ấm nóng, mặt mày đều toát lên vẻ dịu dàng, mềm mại. Khi đó ta đã nghĩ, nếu mình có một người mẹ như thế thì tốt biết bao.

Về sau, những lúc rảnh rỗi buồn chán, ta lại thích nằm bò trên mái ngói nhìn vào trong nội viện của họ. Thẩm Thanh Hòa thường ngồi đọc sách bên khung cửa sổ, hắn lật từng trang sách một cách ung dung, thỉnh thoảng lại ngước mắt nhìn mẫu thân và muội muội ở bên ngoài. Thẩm Thanh Du ngồi trong lòng phu nhân, cục bột nhỏ nhắn mềm mại ngoan ngoãn để mẫu thân chải tóc cho mình. Động tác của Thẩm phu nhân rất nhẹ nhàng, đôi khi có vài sợi tóc rụng rơi trúng cổ khiến cô bé cười khanh khách. Thẩm đại nhân bãi triều trở về, bế thốc con gái lên rồi dắt tay phu nhân, cả nhà vui mừng bước vào trong nhà.

Một luồng gió lạnh thổi qua, ùa thẳng vào cổ áo ta, cũng thổi mắt ta cay xè. Ta giống như một con chuột không dám bước ra ánh sáng, bò trên nóc nhà người ta để nhìn trộm sự ấm áp vốn không thuộc về mình, rồi lại bị chính chút ấm áp ấy làm bỏng rát lồng ngực.

Khi ấy, ta nghiến răng nghiến lợi mà nghĩ, sau này phải trộm nhà họ thật đậm mới được. Trộm đến khi bọn họ hết sạch sành sanh, trộm cho nhà họ gà bay chó sủa luôn thì càng tốt.

2.

Nhưng phải nói thật, Thẩm phủ rất dễ trộm. 

Tình tình Thẩm lão gia chính trực, công chính, luôn tin sùng lý thuyết “quân tử bình thản”. Ông nói ban đêm không cần đóng cửa mới gọi là thiên hạ đại đồng. Tường vây nhà ông không thèm cắm chông nhọn, ổ khóa cửa sau rỉ sét đến mức chỉ cần lấy cái trâm cài gạt một cái là mở được ngay, mấy gã sai vặt gác đêm thì nửa đêm ngủ say như heo chết.

Thế là ta thường xuyên ra vào nhà họ Thẩm, thuận tay “mượn” một chút đồ vật. Lớn thì vàng bạc ngọc khí, nhỏ thì gạo mì dầu muối. Ngày qua tháng lại, căn nhà rách nát nhỏ bé của ta cũng được lấp đầy ăm ắp.

Sau đó, Thẩm công tử định thân với thiên kim tiểu thư nhà Triệu đại nhân bên Đô Sát Viện. Đội ngũ đưa sính lễ dừng trước cửa nhà họ Thẩm, tín vật đính hôn đặt ngay trên cỗ xe ngựa. Tay ta lại ngứa ngáy. Ta huýt một tiếng sáo làm con ngựa giật mình kinh sợ, nhân lúc khung cảnh hỗn loạn, ta đã thuận tay lấy đi miếng ngọc bội ấy.

Mấy ngày sau, khi ta đang nằm vùng trước cửa quán trà thì nghe mấy gã rỗi việc và các bà tử buôn chuyện bao đồng. Họ kháo nhau rằng hôn sự của Thẩm công tử thất bại rồi. Nhà họ Triệu nói làm mất tín vật đính ước, nói nhỏ thì là điềm gở, nói lớn thì là nhà họ Thẩm không coi trọng mối hôn sự này, thế nên dứt khoát không cưới xin gì nữa.

Lời này khiến một kẻ ăn cắp không có lương tâm như ta cũng thấy lương tâm hơi cắn rứt một chút. Ta vẫn hiểu đạo lý thà phá mười ngôi chùa còn hơn hủy một cuộc hôn nhân. Ta đã tính đem ngọc bội trả lại. Nhưng chưa đợi được cơ hội thì nhà họ Thẩm đã ngã ngựa. Một đạo thánh chỉ hạ xuống, cả nhà bị lưu đày xa ba ngàn dặm.

Khi nghe được tin này, ý nghĩ đầu tiên nảy ra trong đầu ta không phải là việc mất đi nhà họ Thẩm thì ngày tháng sau này của ta có khó khăn hơn không, mà là một gia đình từ già trẻ lớn bé vốn sống trong nhung lụa, nhà cao cửa rộng như thế, làm sao chống chọi nổi giá rét và gian khổ trên suốt chặng đường dài đầy khắc nghiệt này?

Ta không hề do dự, dùng khoảng thời gian nhanh nhất để chuẩn bị mọi thứ. Ta bán sạch những món đồ quý giá từng trộm từ Thẩm phủ, đổi lấy thuốc men trị thương và lương khô rồi âm thầm bám theo sau đoàn người lưu đày.

Thẩm phu nhân chỉ dùng vài ba câu để giải thích rõ chuyện cũ cho mọi người nghe.

“Phu nhân nói ngắn gọn thôi, vết thương của lão gia và tiểu thư đều cần phải xử lý ngay.”

Ta nhanh tay nhanh chân đổ bột thuốc lên miếng vải rách, giữ chặt lấy trán của Thanh Du: “Tiểu thư, ngài ráng nhịn đau một chút.”

Sau đó, ta lại tháo những dải băng vải trên tay chân của Thẩm đại nhân ra, lau sạch phần thịt thối ở miệng vết thương, đắp thuốc rồi thay bằng băng vải sạch sẽ.

Đợi ta làm xong tất cả các động tác trên tay, Thẩm đại nhân mới lên tiếng: “Trượng nghĩa đa phần là kẻ đồ tể, phụ tình phần lớn lại là bậc tri thức. Xem ra ngày hôm nay lão phu đã được lĩnh giáo rồi.”

“Cô bé, tấm chân tình đưa than sưởi ấm trong ngày tuyết rơi của ngươi làm ta rất cảm động, chỉ là giờ đây ta là vật dư thừa, chẳng còn vật gì để báo đáp ngươi nữa rồi.”

“Thẩm đại nhân nói quá rồi.”

Ta móc miếng ngọc bội ra: “Lúc trước ta trộm mất tín vật đính ước của Thẩm công tử, là ta nợ mọi người. Giờ đây vật cũng nên về với chủ, xem như giữ lại một chút niệm tưởng.”

Suốt từ đầu đến giờ Thẩm Thanh Hòa vẫn mím chặt môi coi thường ta. Nhưng ngay khi ánh mắt hắn chạm vào miếng ngọc bội, những đợt sóng ngầm cuồn cuộn trong mắt đã không thể che giấu nổi nữa rồi.

“Hóa ra chính ngươi đã trộm tín vật của ta, hại hôn sự của ta bị hủy, cha ta bị cách chức, cả gia đình già trẻ lớn bé chúng ta bị người ta khinh thường, nhục mạ.” 

Hắn kìm nén giọng nói đầy giận dữ, hận không thể ăn tươi nuốt sống ta ngay lập tức.

“Đã vậy còn canh đúng lúc này mà đến trả ngọc bội, nếu bị quan sai lục soát ra được rồi bị gán cho tội giấu giếm tài sản riêng, nhà họ Thẩm sẽ không còn ngày ngóc đầu lên nổi!”

Thẩm phu nhân níu lấy tay áo hắn: “Thanh Hòa đừng nói bậy. Nhà họ Triệu giậu đổ bìm leo, đâu phải vì một miếng ngọc bội, không có ngọc bội thì họ cũng tìm cớ khác thôi.”

“Nếu cô nương đã muốn hại chúng ta thì việc gì phải tốn bao công sức đến đây đưa thuốc, con đừng làm tổn thương người tốt.”

Thẩm Thanh Hòa hừ lạnh: “Hạng chuột nhắt thì chỉ biết đến tư lợi, làm gì có lòng tốt như người nói? Biết đâu lại nhận lợi ích từ kẻ nào đó tới để hại chúng ta cũng không chừng.”

Lúc này đám sai dịch cũng đã nghỉ ngơi ổn thoả, bắt đầu đứng dậy kiểm kê quân số.

Thẩm phu nhân cuống cuồng đẩy ta ra ngoài: “Nhóc con, mau đi đi, cách chúng ta càng xa càng tốt, đừng để bị liên lụy!”

Chu Vũ sắp sửa đi tới nơi, ta không còn cách nào khác đành phải rời đi. Trong lòng ta dâng lên vị chua chát. Ta chỉ có một thân một mình, sao lại sợ liên lụy được chứ?

Năm đó khi sư phụ nhặt được ta, trông ta gầy gò ốm yếu chẳng khác nào một con gà con. Ông dựa vào  ngón nghề không mấy quang minh chính đại của mình để mớm cho ta từng miếng ăn mà khôn lớn. Ông không cho phép ta gọi ông là cha, ông nói có một người cha như ông thì chẳng có gì vẻ vang, tự hào cả.

Ông biết cạy cửa bẻ khóa, thế nên ta cũng học được ngón nghề trộm cắpi. Tuy sư phụ là một tên phi tặc lợi hại, nhưng cả đời lại bị bốn chữ “đạo cũng có đạo” (trộm cũng có đạo lý) trói buộc. Ông không trộm của người nghèo, không trộm tiền cứu mạng, chỉ trộm của bọn ác bá và phú thương giàu có. Những nhà đó tường cao cổng sâu, lại nuôi chó dữ canh giữ, lần nào ông đi về cũng mang đầy thương tích mới. 

Ngày tháng trôi qua trong cảnh nghèo khốn cùng, ông chỉ biết nhìn món bánh hoa táo của Túy Tiên Lâu mà thèm nhỏ dãi hết lần này đến lần khác.